Διατροφή

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΚΥΛΟΥ

Μιχάλης Ι. Μάντακας

Κτηνίατρος

Είναι απόλυτα φυσιολογικό να έχουμε αυξημένες απαιτήσεις απο τον σκύλο μας, ιδιαίτερα κατα τη διάρκεια της κυνηγετικής περιόδου. Αν όμως θέλουμε ο σκύλος μας να μας απιοδόσει το μέγιστο των δυνατοτήτων του, διατηρώντας ταυτόχρονα και τη σωστή υγειινή του κατάσταση, είναι κεφαλαιώδους σημασίας να τον τροφοδοτήσουμε με τη σωστή διατροφή.

Η τροφή κάθε σκύλου, και ιδιαίτερα του κυνηγόσκυλου, πρέπει να είναι πλήρης και ισορροπημένη. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να περιέχει όλα τα απαραίτητα συστατικά (πρωτεΐνες, λίπη, υδατάνθρακες, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, αμινοξέα κλπ.) και σε συγκεκριμένες μεταξύ τους αναλογίες ώστε να λειτουργούν συνεργικά και να αφομοιώνονται απο τον οργανισμό στον μέγιστο δυνατό βαθμό.

Το μαγειρεμένο φαγητό δεν πληρεί αυτές τις συνθήκες, διότι προρίζεται για την ανθρώπινη διατροφή, και συνεπώς για την Παρασκευή του δεν λαμβάνονται υπ’ οψιν οι ιδιαιτερότητες στις ανάγκες του οργανισμού του σκύλου.

Οι αυξημένες απαιτήσεις του κυνηγίου πρέπει ενεργειακά να καλυ­φθούν από την τροφή, η οποία θα πρέπει να περιέχει πολλή και καλή πρωτεΐνη, ώ­στε το μυϊκό σύστημα να είναι σε φόρμα.

Ακόμα, ο σκύλος χρειάζεται λίπη, τα οποία θα καούν για να αποδώσουν ενέργεια. Τα μέταλλα και οι βιταμίνες είναι εξίσου απα­ραίτητες ουσίες για την εύρυθμη λειτουρ­γία του οργανισμού.

Η καλύτερη δυνατή λύση και η οικονομικότερη, είναι οι καλής ποιότητας ξηρές τροφές ενέργειας. Περιέ­χουν αυτά ακριβώς που έχει ανάγκη ο σκύ­λος σας, από καλά υλικά στην σωστή ανα­λογία. Οι φτηνές, κακής ποιότητας, τροφές δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις απαι­τήσεις του σκύλου – αθλητή. Το μαγειρε­μένο φαγητό, είναι σίγουρα γευστικό, αλ­λά θρεπτικά ανεπαρκές, αφού περιλαμβά­νει αποφάγια, κόκαλα, ρύζια και μακαρόνια και άλλα χαμηλής θρεπτικής αξίας υλικά. Αν πάλι μαγειρεύετε για το ζώο σας με κα­λά υλικά (κρέας, λαχανικά, κ.λ.π.), τότε σας κοστίζει πάρα πολύ σε σχέση με μια καλή ξηρά τροφή, χώρια από τον χρόνο που χάνετε. Επιπλέον οι ξηρές τροφές α­ποθηκεύονται και μεταφέρονται εύκολα, δεν αλλοιώνονται από τη ζέστη και δεν προσελκύουν έντομα (π.χ. μύγες). Τα σφάλματα της διατροφής συχνά δεν γίνο­νται αμέσως αντιληπτά, αλλά σε ένα βά­θος χρόνου, κατά ανάλογο τρόπο, η διόρ­θωση της διατροφής, ιδιαίτερα αν έχει προηγηθεί κακή σίτιση για κάποιους μήνες, δεν θα δείξει αμέσως.

Προκειμένου για την έναρξη της κυνηγετικής περιόδου, θα πρέ­πει η διόρθωση της διατροφής να γίνεται τουλάχιστον ένα μήνα πριν και ταυτόχρο­να να ενισχύεται ο οργανισμός του σκύλου με βιταμίνες. Ακόμα και αν δεν σκοπεύετε να ξεκινήσετε αμέσως το κυνήγι, διορθώ­στε τη διατροφή, με ξηρά τροφή ενέργειας από τώρα. Μην σας ξεγελά το γεγονός ότι ο σκύλος σας μπορεί να φαίνεται κανονι­κός ή και παχύς ακόμα. Με τις πρώτες πο­λύωρες εξορμήσεις, το λίπος θα φύγει και χωρίς την κατάλληλη διατροφή, ο σκύλος δεν θα μπορεί πλέον να ανταποκριθεί στις κυνηγετικές επιθυμίες. Για να αποφύγετε τυχόν κρούσματα υπογλυκαιμίας, να ταίζε­τε τον σκύλο σας στις 9-10 το προηγούμε­νο βράδυ και το ίδιο πρωί να του δίνετε μί­α μικρή ποσότητα ενός γλυκίσματος, π.χ. έναν κύβο ζάχαρης, λίγο μέλι, κ.λ.π.

Ο κυνηγετικός σκύλος είναι αθλητής. Είναι μια «μηχανή», στην αυξημένη απόδοση της οποίας στηρίζεται το κυνήγι. Για να λειτουργήσει σωστά, πρέπει να εφοδιάζεται με τα κατάλληλα «καύσιμα». Στόχος της σωστής διατροφής δεν είναι απλά να γεμίσει το στομάχι του σκύλου, ώστε να μην πεινάει, ούτε φυσικά να διατηρήσει το ζώο στη ζωή. Η σοβαρή διατροφή πρέπει να παρέχει στο κυνηγόσκυλο όλα εκείνα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, που θα του επιτρέψουν να εργαστεί σκληρά για πολλές ώρες, συχνά κάτω από αντίξοες συνθήκες περιβάλλοντος.

Πρώτ’ απ’ όλα η ενέργεια. Είναι ευνόητο ότι όλη αυτή η κυνηγετική δραστηριότητα απαιτεί μεγάλα ποσά ενέργειας από τον σκύλο. Σ’ αυτά θα πρέπει να προσθέσετε την ενέργεια που απαιτείται για να συντηρηθεί ο σκύλος στη ζωή, συν την ενέργεια για ν’ αναπτυχθεί (αν είναι ακόμα κουτάβι), συν την ενέργεια της θερμορύθμισης (ψύχος ή καύσωνας). Την ενέργεια αυτή την παίρνει το ζώο με τις καύσεις που κάνει ο οργανισμός. Ο οργανισμός δηλ. καίει τις θρεπτικές ουσίες, όπως ο κινητήρας τα καύσιμα.
Οι πρωτεΐνες: Το σκυλί είναι σαρκοφάγο. Οι πρωτεΐνες που χρειάζεται είναι ζωικής προέλευσης, δηλ. από ζώα (π.χ. κοτόπουλο, ψάρι, αυγό κλπ.). Η σημασία των πρωτεϊνών γίνεται αντιληπτή, αν σκεφτείτε τη δουλειά που κάνουν στον οργανισμό: Οι μύες είναι πρωτεϊνικής σύστασης, η αιμοσφαιρίνη που μεταφέρει το οξυγόνο είναι πρωτεΐνη, τα αντισώματα που προστατεύουν το ζώο από λοιμώξεις είναι πρωτεΐνες κ.α. Αν λείψουν οι πρωτεΐνες το ζώο μαραζώνει, παθαίνει αναιμία, προσβάλλεται εύκολα από μικρόβια κλπ.
Τα λίπη είναι η πλουσιότερη πηγή ενέργειας. Με την καύση τους ο οργανισμός κερδίζει σημαντικά ποσά ενέργειας, που τα δαπανά για τις λειτουργίες του. Μια κατηγορία λιπών, τα λεγόμενα απαραίτητα λιπαρά οξέα, έχουν ευεργετικό ρόλο στην λειτουργία της καρδιάς, του εγκεφάλου, των νεφρών και κυρίως στο δέρμα. Ζώα που λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες αυτών των ουσιών, έχουν ελαστικό κι ανθεκτικό δέρμα, καθώς και απαλό, λαμπερό τρίχωμα, δε μυρίζουν άσχημα, δεν έχουν «πιτυρίδα» και το δέρμα τους σπανίως νοσεί.
Οι υδατάνθρακες χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Οι αδιάλυτες ίνες -η πρώτη κατηγορία- βοηθούν την κινητικότητα του πεπτικού σωλήνα, ώστε η πέψη των τροφών ν’ ακολουθεί έναν σταθερό ρυθμό. Αυτές είναι φυσικής προέλευσης. Οι διαλυτές ίνες κι η γλυκόζη είναι η άλλη κατηγορία. Οι διαλυτές ίνες βοηθούν στις ζυμώσεις του εντέρου, ενώ η γλυκόζη που απορροφάται είναι μια εύκολη πηγή ενέργειας.
Οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία βρίσκονται σε πολύ μικρές ποσότητες στις τροφές, όμως είναι απολύτως απαραίτητες ουσίες για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού. Η έλλειψη ιχνοστοιχείων κι η έλλειψη βιταμινών προκαλούν γενική διαταραχή του οργανισμού με ποικίλα συμπτώματα. Κυκλοφορούν στο εμπόριο συμπληρώματα, όμως οι ποιοτικές τροφές περιέχουν στη σύνθεσή τους και βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.

Η καλύτερη λύση (και πιο οικονομική) είναι να εμπιστευθούμε τη διατροφή του ζώου μας σε κάποιες αξιόπιστες κι σοβαρές εταιρείες διατροφής. Η καλής ποιότητος ξηρά τροφή είναι ό,τι καλύτερο μπορούμε να κάνουμε για το ζώο μας. Είναι πιο οικονομική, σταθερής ποιότητας, πλήρης, ισορροπημένη, δεν αλλοιώνεται εύκολα και μεταφέρεται παντού και μ’ ευκολία.
Πρέπει όμως καθ’ όλη τη διάρκεια της κυνηγετικής περιόδου να ταΐζουμε σωστά κι όχι μόνο το Σαββατοκύριακο ή τις 5 μέρες της εξόρμησης. Για να μπορεί ο οργανισμός του ζώου να είναι σταθερά εφοδιασμένος σε θρεπτικά συστατικά κι ανά πάσα στιγμή έτοιμος για έντονο κυνήγι.

 

 

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΚΟΥΤΑΒΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΣΩΜΗΣ ΦΥΛΗΣ

Μιχάλης Ι. Μάντακας

Κτηνίατρος

Τα τελευταία χρόνια έχει εμφανισθεί κάποια έντονη διαμάχη αναφορικά με την κατάλληλη διατροφή των κουταβιών μεγαλόσωμων φυλών (τελικό βάρος μεγαλύτερο από 30 κιλά).

Σχετικές μελέτες, έχουν δείξει ότι η διατροφή των κουταβιών αυτών των φυλών κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής τους, παίζει σοβαρό ρόλο στην σωστή ανάπτυξη και στη σωστή λειτουργία του μυοσκελετικού τους συστήματος στα μετέπειτα στάδια της ενήλικής ζωής τους.

Η ταχύτερη ανάπτυξη των κουταβιών συντελείται κατά τους πρώτους 6 μήνες της ζωής τους. Κατα την περίοδο αυτή ο οργανισμός τους εχει μεγαλύτερη ανάγκη σε πρωτείνες και ενέργεια, που φτάνει ανάλογα με την φυλή μέχρι και 3 φορές περισσότερο από ένα αντίστοιχο ενήλικο.

Μετά τους 6 μήνες και μέχρι την ενηλικίωση, οι ανάγκες τους μειώνονται σταδιακά, μέχρι να φτάσουν στις ανάγκες ενός ενηλίκου. Ο χρόνος ενηλικίωσης διαφέρει απο φυλή σε φυλή, ξεκινώντας απο τους 8 μήνες στις μικρόσωμες και καταλήγοντας στους 24 μήνες στις γιγαντόσωμες φυλές.

Διάφορες παθολογικές καταστάσεις θεωρείται ότι επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από διατροφικά λάθη, και ιδιαίτερα από την υπερχορήγηση διατροφικών συμπληρωμάτων στη λανθασμένη προσπάθεια των ιδιοκτητών να επιτύχουν ταχύτερη ανάπτυξη. Είναι δεδομένο, ότι ταχείς ρυθμοί ανάπτυξης, προδιαθέτουν στην εμφάνιση των παθολογικών αυτών καταστάσεων, οι γνωστότερες απο τις οποίες είναι η Υπερτροφική Οστεοδυστροφία, η Οστεοχόνδρωση και η Δυσπλασία των κατ’ισχίον αρθρώσεων.

Οι σημαντικότεροι παράγοντες που επηρεάζουν αυτές τις καταστάσεις, είναι η υπερχορήγηση Ασβεστίου, Ενέργειας και Πρωτεϊνών.

Ασβέστιο: Η ιδανική αναλογία στην οποία θα πρέπει να περιέχεται στη χορηγούμενη στο κουτάβι ξηρή τροφή είναι 0,7% – 1,2%. Ο AAFCO(American Association of FoodControl), συνιστά η αναλογία αυτή να βρίσκεται στο 1% – 2,5%, με ιδανικό επίπεδο το ελάχιστο όριο, όταν η τροφή προορίζεται για μεγαλόσωμες φυλές. Θεωρείται, ότι ποσοστό αβεστίου μεγαλύτερο απο 3% στη διατροφή του ζώου, προδιαθέτει στη δημιουργία σοβαρών σκελετικών ανωμαλιών, ιδιαίτερα όταν ταυτόχρονα χορηγείται και βιταμίνη D, που αυξάνει ακόμη περισσότερο την απορρόφηση του ασβεστίου.

Ενέργεια: Οταν η χορηγούμενη ενέργεια είναι πολύ υψηλή, επιταχύνεται η ανάπτυξη των μυικών μαζών, με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται πέραν του δέοντος ο μή πλήρως ακόμη αναπτυγμένος σκελετός, και ιδιαίτερα τα μακρά οστά που έχουν στα κουτάβια μικρότερη πυκνότητα και κατά συνέπεια μεγαλύτερη ευαισθησία. Αυτό έχει σαν συνέπεια μικροσκοπικές αλλοιώσεις του σκελετικού ιστού, και την ελαττωματική ανάπτυξη των συνδέσμων και των αρθρικών επιφανειών. Για πρακτικούς λόγους, η ενέργεια που αποδίδει μια ξηρή τροφή προέρχεται απο το εμπεριέχομενο στη τροφή λίπος, το οποίο θα πρέπει να βρίσκεται μεταξυ 9% και 12%. Η αποδιδόμενη απο την τροφή ενέργεια σε kcal/κιλό τροφής θα πρέπει να βρίσκεται μεταξύ 3.2 και 3.8.

Πρωτεϊνες: Η περιεκτικότητα της τροφής σε πρωτεϊνες πρέπει να βρίσκεται μεταξύ 15% και 27%. Φυσικά, είναι αρκετά δύσκολο να προσδιορισθεί η ιδανική αναλογία, διότι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό απο την βιολογική αξία της πηγής της πρωτεϊνης. Μία τροφή με χαμηλό ποσοστό πρωτεϊνης υψηλής βιολογικής αξίας, είναι προτιμότερη απο μία τροφή με υψηλό ποσοστό πρωτεϊνης χαμηλότερης βιολογικής αξίας. Αυτό είναι και το σημείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη σύγχυση στους καταναλωτές, οι οποίοι κατά βάση συγκρίνουν τα ποσοστά της πρωτεϊνης που αναγράφονται στη συσκευασία των τροφών, χωρίς όμως να δίνουν σημασία στην πηγή τους. Μία τροφή με πρωτεϊνη 22% πιθανόν να είναι πολύ καλύτερη ποιοτικά απο μία τροφή με πρωτεϊνη 30%. Σε κάθε πάντως περίπτωση, τροφές με περιεκτικότητα σε πρωτεϊνη μεγαλύτερη απο 27% αποδίδουν μεγαλύτερα ποσά ενεργείας με αποτέλεσμα να προδιαθέτουν στα προβλήματα που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο.

Όμως ακόμη και αν έχετε καταλήξει στην τροφή που πληρεί όλους τους παραπάνω όρους, είναι επίσης σημαντικό να καθορίσετε σωστά και την ποσότητα της χορηγούμενης τροφής. Το υπερβολικό τάισμα του κουταβιού, ακόμη και αν γίνεται με την καταλληλότερη τροφή, του προκαλεί όλες τις δυσμενείς συνθήκες που αναφέρουμε παραπάνω. Μερικές γενικές συμβουλές για να αποφύγουμε την υπερχορήγηση θρεπτικών συστατικών και να πετύχουμε την ομαλότερη δυνατή ανάπτυξη, είναι οι εξής:

Αν το κουτάβι είναι μικρότερο από 6 μηνών, ταϊστε το 3 φορές την ημέρα, αφήνοντάς το να καταναλώσει όση ποσότητα τροφής θέλει κάθε φορά, αλλα για περιορισμένο χρονικό διάστημα (πχ 15 λεπτά).

Αν το κουτάβι είναι μεταξύ 6 και 12 μηνών, ταϊστε το 2 φορές την ημέρα, αφήνοντάς το να  καταναλώσει όση ποσότητα τροφής θέλει κάθε φορά, αλλα για περιορισμένο χρονικό διαστημα.

 

Συμπερασματικά, θα πρέπει να πούμε, ότι η επιδίωξη ταχείας ανάπτυξης ενός κουταβιού, έχει αρνητικές επιπτώσεις στη σωστή διαμόρφωση του μυοσκελετικού του συστήματος, με συνέπεια να αυξάνει η ευαισθησία του και η πιθανότητα εμφάνισης παθήσεων του σκελετού και των αρθρώσεων όταν ενηλικιωθεί.

Τα χορηγούμενα ασβέστιο, ενέργεια και πρωτεϊνες, πρέπει να βρίσκονται μέσα στα αποδεκτά όρια που έχουν καθορισθεί απο τους ειδικούς και αναφέρονται στο κείμενο, και να είναι αντιστρόφως ανάλογα του τελικού μεγέθους του κουταβιού. Δηλαδή όσο πιο μεγαλόσωμη είναι η ράτσα του κουταβιού, τοσο πλησιέστερα στο ελάχιστο πρέπει να βρίσκονται οι περιεκτικότητες της τροφής σε ασβέστιο ενέργεια και πρωτεϊνες. Η χορήγηση τροφής με χαμηλότερες περιεκτικότητες, δεν επηρεάζει αρνητικά το τελικό μέγεθος του αναπτυγμένου ζώου, αλλά μόνον την ταχύτητα της ανάπτυξης.

 

Comments are closed.